# Llŷr Gwyn Lewis

Y mae Llŷr Gwyn Lewis yn mynd â barddoniaeth Gymraeg i diriogaeth newydd gyda’r gyfrol hon, a nodweddir gan gerddi yn ymwneud â gemau fideo a hysbysebion teledu o gyfnod dechrau’r 1990au ymlaen. Os nad dyddiau Hengerdd gemau fideo oedd hynny yn…

Bu farw fy nain, Gwladys Derwena Jones, ddydd Llun 9 Rhagfyr 2024, yn gant namyn ychydig fisoedd. Roedd hynny ddeuddydd wedi i Eglwys Notre Dame, Paris, ailagor yn dilyn y tân a ddinistriodd ran helaeth o do a thu mewn yr adeilad ar 15 Ebrill 2019;…

Er bod rhaid croesawu’r symudiad dros y blynyddoedd diwethaf i sicrhau amrywiaeth ehangach o leisiau o fewn barddoniaeth Gymraeg, mae lle o hyd i ofyn pam y mae’r farddoniaeth ei hun, ar wahân i’r sawl a’i cyfansoddodd, yn syndod o unffurf. Pa le…

Compendiwm o gyfrol yw hon: brithlyfr a allai, ar yr olwg gyntaf, ymddangos fel tomen i daflu arni’r holl ddarnau a thameidiau na chyraeddasant fannau eraill. Ond mae a wnelo’r natur glytiog honno â hanfod y gyfrol mewn gwirionedd. Fel gyda chynifer…

Mewn ysgrif yn rhifyn gaeaf 2021 O’r Pedwar Gwynt – ‘Y gwir a geir mewn eira’ – mae T Robin Chapman yn dweud ‘gair am farddoniaeth Gymraeg y 2010au’. Rhy drosolwg bras o farddoniaeth y cyfnod rhwng 2010 a’r presennol. Nodweddir beirdd y deuddeng…

Ni fûm i erioed yn Oerddwr, er dyheu lawer tro am gael mynd. Mi es cyn belled, unwaith, â throi trwyn y car i lawr o Feddgelert at Bont Aberglaslyn, a dal i fynd am chydig gan arafu wrth ambell dro i fyny tua’r dde drwy’r goedwig drwchus. Ond ddois…

Wrth feddwl yn ôl o’r byd crebachlyd newydd hwn mae’n rhyfedd sôn am gariad at lefydd nad ydi rhywun ond wedi ymweld â nhw unwaith, ddwywaith, lond llaw o weithiau. Od ydi ystyried serch at ddim mwy na gwedd benodol, at fath arbennig o garreg, at…

Od eleni, fel llynedd, oedd i Chwefror a Mawrth basio heb sôn am na Steddfod Gylch na Sir ledled y wlad. Ond mae rhywbeth am y troi hwnnw o dywyllwch i oleuni efo dyfodiad y gwanwyn sydd bob amser yn gwneud i mi gofio'r Steddfod Sir, er na fûm mewn…

Dyma fynd i ryw how chwilota a chanfod amryfal fapiau; roedd rhaid talu am gael sbio drwy hen gofnodion cyfrifiad, ond roedd ambell directory i’w chael am ddim. Felly rhwng y wefan hon a’r nesaf mi ddeuthum i allu dweud yn weddol saff bod y tŷ hwn y…

Mi fydd yn nosi cyn hir. Efallai y bydd gan ddarllenwyr O’r Pedwar Gwynt ddiddordeb mewn rhywbeth a grybwyllaist, sef mynd yr holl ffordd i Saskatchewan i ddod i adnabod Twm Morys ac Iwan Llwyd. Mi gofiaf pan oeddem yn India fod gen ti ambell stori…

Rwyf wedi dod â thi ar droed o’r Buccaneer a’r ffair a drwy Trecco Bay er mwyn i ti weld hamdden modern – neu’r fersiwn hen ffasiwn, dosbarth gweithiol o hamdden – ochr yn ochr â thirwedd sy’n llawer hŷn. Maen nhw wedi eu taflu at ei gilydd. Does…

Dwi wedi darllen ac edmygu gwaith sawl awdur o Iwerddon yn ystod y blynyddoedd diwethaf: Fintan O’Toole, Sally Rooney, Colm Tóibín, Sara Baume, Nicole Flattery. Gwelwyd datblygiadau gwleidyddol cyffrous yn ystod y cyfnod hwn, megis y refferendwm ar…

Fe lynai’r smwclaw’n styfnig at ffensys dur y gwaith ac arwydd ‘stop’ annhymig y reilwe’n grachen-graith pan o’wn heb styried clywed clais ym mhen y lein, mond cwmni’i lais ... 

Ni fûm i erioed yn Oerddwr, er dyheu lawer tro am gael mynd. Mi es cyn belled, unwaith, â throi trwyn y car i lawr o Feddgelert at Bont Aberglaslyn, gan ddal i fynd am chydig cyn arafu wrth ambell dro i fyny tua’r dde drwy’r goedwig drwchus. Ond…